Hemodializ

Dializ nədir?

Dializ, böyrəklər öz funksiyasını tam yerinə yetirə bilmədikdə bədəndə yığılan artıq maye, toksinlər və tullantı maddələrini süni yolla təmizləyən tibbi müalicə üsuludur. Sağlam böyrəklər qanı gün ərzində onlarca dəfə süzür; bu funksiya pozulduqda isə dializ böyrəyin rolunu üstlənir.


Kimə dializ lazım olur?
Aşağıdakı vəziyyətlərdə dializ müalicəsinə ehtiyac yarana bilər:
-  Xroniki böyrək çatışmazlığı — böyrək funksiyası 15%-dən aşağı düşdükdə
-  Kəskin böyrək çatışmazlığı — böyrəklər qəflətən işini dayandırdıqda
-  Böyrək transplantasiyası gözləyən xəstələr — əməliyyata qədər keçid müalicəsi kimi
-  Ağır zəhərlənmə halları — toksinlərin qandan təcili çıxarılması lazım olduqda


Şəkərli diabet və uzunmüddətli yüksək qan təzyiqi böyrək çatışmazlığının ən geniş yayılmış səbəbləridir.


Dializin növləri hansılardır?
Hemodializ

Hansı üsulun sizə uyğun olduğunu yalnız nefroloq həkim müəyyənləşdirə bilər.


Dializ nə qədər davam edir?
Bu, tamamilə xəstənin vəziyyətindən asılıdır:
-  Böyrək nəqli planlaşdırılan xəstələr — uyğun donor tapılanadək dializdə qalırlar
-  Transplantasiya mümkün olmayan xəstələr — ömür boyu dializlə sağlıqlı həyat keçirə bilirlər
-  Kəskin böyrək çatışmazlığında — böyrəklər özünü bərpa edənə kimi müvəqqəti tətbiq edilir



Dializ zamanı nə baş verir?
Hemodializ seansı zamanı xüsusi iynə və ya kateter vasitəsilə qolunuzdan alınan qan dializatora (süni böyrəyə) ötürülür. Qan orada süzülərək artıq maddələr, kalium, fosfor, natrium kimi elektrolitlər balanslanır; sonra qan yenidən bədəninizə qaytarılır. Proses tam steril şəraitdə, tibb işçilərinin daimi nəzarəti altında həyata keçirilir.


Dializ zamanı ağrı hiss edilirmi?
Çoxu xəstə dializ seansını demək olar ki, ağrısız keçirir. İlk seanslarda bir az narahatlıq hiss oluna bilər — bu tamamilə normaldır. Seanslar zamanı istirahət etmək, oxumaq və ya televizora baxmaq mümkündür.


Dializ xəstəsi nə yeyə bilər? (Pəhriz)
Dializ xəstəliyinin üç dayağından biri pəhrizdir (digərləri: müalicə və dərman).
Ümumi tövsiyələr:
-  Kaliumu məhdudlaşdırın — banan, kartof, pomidor az istehlak edin
-  Fosfor istehlakını azaldın — süd məhsulları, qoz-fındıq həddindən artıq yemək olmaz
-  Mayeni nəzarətdə saxlayın — sutkalıq maye normasına riayət edin
-  Zülal qəbulunu — həkim tövsiyəsinə uyğun tənzimləyin


Pəhriz planı hər xəstə üçün fərdi müəyyən edilir; dietoloq və nefroloq birgə istiqamət verir.


Dializ müalicəsini buraxmaq olar?
Xeyr — buraxılmış seanslar ciddi fəsadlara gətirib çıxara bilər:
-  Qanda kalium yığılması → ürək ritmi pozulması
-  Bədəndə maye toplanması → ağciyər ödemi, nəfəs darlığı
-  Turşu-qələvi balansının pozulması


Həkiminizin təyin etdiyi seans cədvəlinə mütləq riayət etmək vacibdir.


Dializ xəstəsi normal həyat keçirə bilərmi?
-  Bəli. Dializ — son demək deyil, həyata davam deməkdir. Seans cədvəlinə uyğun iş rejiminizi qurmaq mümkündür. Düzgün pəhriz, müntəzəm müalicə və psixoloji dəstəklə dializ xəstələri uzun illər aktiv həyat sürürlər.


Dializ böyrəyi sağaldır?
-  Xroniki böyrək çatışmazlığında dializ müalicə deyil, dəstəkləyici terapiyadır — böyrəyin işini əvəz edir, lakin onu sağaltmır. Xroniki böyrək çatışmazlığının yeganə kök müalicəsi böyrək transplantasiyasıdır.


Referans Mərdəkan Hospitalda Dializ Xidməti
Referans Mərdəkan Hospital müasir avadanlıq və təcrübəli tibb heyəti ilə hemodializ xidməti göstərir. Xəstələrimiz üçün:
-  Steril, müasir dializ şəraiti
-  Peşəkar nefroloq nəzarəti
-  Fərdi yanaşma — hər xəstə üçün ayrıca müalicə planı
-  Rahat seans cədvəli imkanı
-  Psixoloji dəstək və xəstə məlumatlandırma


Böyrək sağlamlığınız barədə narahatlığınız varsa, vaxt itirmədən nefroloq məsləhəti alın.