Lipaza mədəaltı vəzi tərəfindən istehsal olunan və yağların həzmində iştirak edən həzm şirəsi fermentlərindən biridir. Tədqiqat haqqında ümumi məlumat Lipaza mədəaltı vəzidə istehsal olunan və mədəaltı vəzi şirəsinin bir hissəsi olan bir neçə fermentdən biridir. Amilaza karbohidratları, proteazlar zülalları, lipaz isə yağları parçalayır. Mədəaltı vəzidən, tərkibində lipaz olan mədəaltı vəzi şirəsi mədəaltı vəzi kanalından oniki barmaq bağırsağa keçir və burada qidanın həzminə kömək edir. Normalda qan dövranında yalnız az miqdarda lipaza dövr edir (mədəaltı vəzi hüceyrələrinin təbii yenilənməsi hesabına). Pankreatitdə olduğu kimi pankreas zədələndikdə və ya mədəaltı vəzi kanalı daş və ya şişlə tıxandıqda, lipaz qan dövranına böyük miqdarda, sonra isə sidiyə daxil olmağa başlayır.
Analiz nə üçün istifadə olunur?
Kəskin və ya xroniki pankreatitin və pankreası təsir edən digər xəstəliklərin diaqnostikası üçün lipaz testi (tez-tez amilaza testi, başqa bir pankreas fermenti ilə birlikdə) istifadə olunur.
Analiz nə vaxt təyin olunur?
- Bu tədqiqat pankreas patologiyasının əlamətləri olduqda aparılır: qarın və kürəkdə şiddətli ağrı ("qurşaq ağrısı"), temperaturun artması, iştahsızlıq, qusma.
- Müalicənin effektivliyinə nəzarət etmək, həmçinin mədəaltı vəzi xəstəliklərində lipaz aktivliyinin artdığını və ya azaldığını öyrənmək üçün lipaza testi təyin oluna bilər.
Artmasına səbəb olan hallar:
- Pankreatitin kəskin forması;
- Müxtəlif səbəblər nəticəsində (daş və ya dərman preparatlarının təsiri ilə baş verən spazm), pankreas axacağının tıxanması;
- Deşilmiş peptik xora;
- Mədəaltı vəzinin karsinoması.
Lipaza aktivliyinin artmasının səbəbləri:
- Kəskin pankreatit. Lipaza mədəaltı vəzinin zədələnməsindən 2-6 saat sonra yüksəlməyə başlayır, 12-30 saatda pik həddə çatır və adətən 2-4 gün ərzində tədricən azalır.
- Kəskin pankreatit əsasən öd kisəsində daş və alkoqoldan sui-istifadə nəticəsində baş verir.
- Xroniki pankreatit. Xroniki pankreatitdə lipaz aktivliyi ilkin olaraq orta dərəcədə yüksəlir, lakin sonra pankreas lezyonu pisləşdikcə azalıb normala qayıda bilər. Xroniki pankreatitin əsas səbəbi xroniki alkoqolizmdir.
- Pankreasın travması.
- Pankreas xərçəngi.
- Pankreas kanalının tıxanması (daş, çapıq).
Lipaza aktivliyinin azalmasının səbəbləri:
- Pankreas funksiyasının azalması;
- Pankreasın kistik fibrozu (kistik fibroz) xarici sekresiya vəzilərinin (ağciyərlər, mədə-bağırsaq traktının) zədələnməsi ilə əlaqəli ağır irsi xəstəlikdir;
- Pankreasın çıxarılması.
Nəticəyə nə təsir edə bilər?
- Captopril, kortikosteroidlər, oral kontraseptivlər, furosemid, ibuprofen, narkotik analjeziklər, heparin lipazın aktivliyini artıra bilər.
- Xroniki böyrək çatışmazlığı qanda lipazanın aktivliyini artıra bilər.
Vacib Qeydlər
Həyatın ilk iki ayında uşaqlarda lipaz aktivliyi aşağıdır, həyatın ilk ilinin sonuna qədər yetkin səviyyəyə yüksəlir.
Lipaza yalnız mədəaltı vəzidə olur və buna görə də amilaza ilə müqayisədə pankreas zədələnməsinin daha spesifik göstəricisidir. Kəskin parotitdə lipaz aktivliyi dəyişmir.
6552 | 08.09.2025
Laborator müayinələr və ya digər xidmətlər üçün Ünvanda Tibbi Xidmət komandamız Sizə uyğun ünvanda və saatda xidmət göstərməyə hazırdır.
16 AZN
Müraciət et
Texniki Göstəricilər
|
BÖLMƏ
|
Biokimya |
|
Çalışma üsulu
|
Fotometriya |
|
Daşınma şəraiti
|
Soyuq zəncir prinsipini qoruyaraq, şaquli vəziyyətdə daşınmalı |
|
Nəticə vermə vaxtı
|
Hər gün saat 17:00 da |
|
Nümunə miqdarı
|
500 mkl |
|
Nümunə növü
|
Serum |
|
Rədd etmə kriteriyaları
|
Hemolizli,lipemik və ikterik nümunələr |
|
Sinonim
|
LİP |
|
Testə hazırlıq/xüsusi şərtlər
|
Aclığa gərək yoxdur |
|
Testin kodu
|
LAB-04-060 |
|
Tüb (qab)
|
Sarı qapaqlı tüb |
Sizin ünvanda bizim tibbi xidmətlər
Laborator müayinələr və ya digər xidmətlər üçün Ünvanda Tibbi Xidmət komandamız Sizə uyğun ünvanda və saatda xidmət göstərməyə hazırdır.